Rusya’nın dönüş hikayesi

Andrei Zvyagintsev’in “The Return”ünü çok iyi işlenmiş bir drama olmaktan öte bir iktidar/halk, yöneten/yönetilen ilişkisi gözüyle okumak fazla mı zorlama olur? Filmi izlerken bana bu hisleri uyandırmış olmasından yola çıkarak İnternet’te biraz bakındım, yalnız değilmişim. Acaba bir Rus filmi olmasının bunda payı nedir? Muhakkak yok değildir. Ama ondan bağımsız olarak ele alındığında da filmde bu alt metni çok kuvvetle veren sahneler mevcut. Uzuuuun yıllar iktidarda tuttuğumuz bir politikacıya “Baba” unvanını layık gören bizler için de bu alt metinleri okumak çok zor olmasa gerek. Gelin görün ki filmi bu perspektiften izlediğinizde, özellikle finalin vuruculuğu bir nebze azalırken irdelenecek tonla malzeme çıkıyor. Ünlü sinema yazarı ve eleştirmen Andrew Sarris de The New York Observer’daki yazısında aynı noktaya takılmış, ancak yönetmenin bunu şiddetle reddedeceğini söylemiş. Halbuki Zvyagintsev 2004′teki BBC World Cinema Awards röportajında üstü kapalı olarak bu tür okumaların mümkün olabileceğini belirtmiş.

Would you say the story is about father/son relationships?
I don’t like to talk about the idea of the movie or the concepts behind it – that’s my official position. A movie or piece of art represents in itself everything that the author wanted to say. You can see everything in the film.

Filmlerle ilgili en güzel şeylerden biri de bu değil midir zaten? Bazen filmi yazan ya da yöneten insanın bile farkında olmadığı anlamlar, yıllar sonra, bazen 40-50 yıl sonra esere yüklenir. Gerçi “The Return” için bunun geçerli olduğunu sanmıyorum. Düşünün: balığın bol olduğu yerde biraz daha kalmak isteyen, bu talebini yarı isyankar bir tavırla dile getiren Ivan’ı zorla izole bir adaya götürmekte olan babası, isyanın devam etmesi üzerine çocuğunu yağmurlu havada dışarıda bırakarak cezalandırır. Bu sahnede yönetmenin hiç bir siyasi alt metin kurgulamadığını düşünmek zor. Bu analizleri “The Return”`ün başından itibaren her sahne için yapabiliriz fakat en önemlisi finalde, “çocuklar”ın direksoyana geçtiği, filmin isminin de kaynaklandığı “dönüş”ü, Rusya yakın tarihine bağlamamak işten değil.

Bütün bu politik okumaların gerisinde, filmin görselliği, üzerine oturduğu duygusal baba/oğul ilişkisi ve çarpıcı finali son derece etkileyici.

Paylaş / Ekle

•